İstanbul’da yaşayan pek çok bina sakininin aklındaki soru aynı: “Binamız depreme dayanıklı mı?” Bu sorunun cevabı tahminle değil, resmî bir süreçle verilir: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yapılan riskli yapı tespiti. Bu yazıda sürecin nasıl işlediğini, kimin başvurabileceğini ve tespit sonrasında sizi nelerin beklediğini adım adım anlatıyoruz.

Riskli Yapı Nedir?

6306 sayılı kanuna göre riskli yapı; ekonomik ömrünü tamamlamış ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Özellikle 2000 yılı öncesinde, eski deprem yönetmeliklerine göre inşa edilmiş binalarda bu risk daha sık karşımıza çıkar.

Kimler Başvurabilir?

Yaygın inancın aksine, riskli yapı tespiti için bina sakinlerinin tamamının onayı gerekmez. Tek bir kat maliki bile tapu ve kimlik belgesiyle başvuru yapabilir. Kiracılar başvuru yapamaz; ancak bina yönetimi veya herhangi bir malik süreci başlatabilir.

Süreç Adım Adım Nasıl İşler?

1. Lisanslı Kuruluşa Başvuru

Tespit, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılır. Başvuru için tapu belgesi ve kimlik yeterlidir.

2. Bina İncelemesi

Uzman ekip binada inceleme yapar: taşıyıcı sistemden beton örnekleri alınır, donatı tespiti yapılır, zemin durumu değerlendirilir. Bu inceleme binanın “karnesini” çıkaran bilimsel bir çalışmadır.

3. Riskli Yapı Raporu

İnceleme sonuçları güncel deprem yönetmeliği kriterlerine göre analiz edilir ve rapor hazırlanarak ilgili idareye sunulur. Rapor onaylanırsa yapı, tapu kütüğüne “riskli yapı” olarak şerh edilir ve tüm maliklere tebligat yapılır.

4. İtiraz veya Karar Süreci

Tebligatın ardından maliklerin rapora itiraz hakkı vardır. İtiraz edilmez veya itiraz reddedilirse, malikler binanın geleceği hakkında karar alma sürecine geçer: güçlendirme ya da yıkıp yeniden yapma.

5. Anlaşma ve Yeni Yaşam

Yıkım kararı alınırsa malikler, anlaşacakları yüklenici firma ile paylaşım modelini belirler. Süreç boyunca kira yardımı ve kredi desteği gibi devlet teşviklerinden yararlanılabilir. Doğru yürütülen bir dönüşüm süreci, hak kaybı yaşatmadan güvenli ve değerli bir yaşam alanıyla sonuçlanır.

Sürecin Püf Noktası: Doğru Yol Arkadaşı

Kentsel dönüşümde teknik süreç kadar önemli olan bir şey daha vardır: hak sahiplerinin haklarını koruyan, şeffaf paylaşım modeli sunan ve komşuluk ilişkilerini gözeten bir çözüm ortağı. Fazza Group olarak Maltepe ve çevresinde tamamladığımız dönüşüm projelerinde edindiğimiz deneyimle, tespit başvurusundan anahtar teslimine kadar tüm süreci tek elden yönetiyoruz.

Binanızın durumunu merak mı ediyorsunuz? Ücretsiz ön değerlendirme formumuzu doldurun; uzman ekibimiz binanızı değerlendirip yol haritasını sizinle paylaşsın.